Welke industrieën maken het meest gebruik van membraanpompen?

Membraanpompen worden het meest gebruikt in de (petro)chemie, farmacie, voedingsindustrie en de water- en afvalwaterbehandeling. Deze sectoren werken met agressieve, viskeuze of hygiënisch gevoelige vloeistoffen waarbij lekvrij pompen essentieel is. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de toepassing van de membraanpomp in de industrie.

In welke sectoren worden membraanpompen het vaakst ingezet?

Membraanpompen worden het vaakst ingezet in de (petro)chemie, farmacie, voedingsindustrie, water- en afvalwaterbehandeling en de verfproductie. Wat deze sectoren gemeen hebben, is de behoefte aan een pomp die agressieve, viskeuze of gevoelige vloeistoffen kan verplaatsen zonder mechanische afdichting en daarmee zonder lekkagerisico.

In de chemische industrie gaat het vaak om corrosieve zuren, logen of oplosmiddelen. In de farmacie en voeding draait het juist om hygiëne en het voorkomen van productcontaminatie. De water- en afvalwaterbehandeling maakt gebruik van membraanpompen voor het doseren van chemicaliën zoals chloor of flocculanten. En in de verfproductie zijn membraanpompen populair vanwege hun vermogen om pigmentrijke, schurende vloeistoffen te verwerken zonder de pomp te beschadigen.

Een gemeenschappelijk kenmerk in al deze sectoren is dat de membraanpomp droogloopbestendig is, goed omgaat met vaste deeltjes in de vloeistof en eenvoudig te reinigen is. Dat maakt hem veelzijdiger dan veel andere pomptypen.

Waarom zijn membraanpompen zo populair in de (petro)chemie?

Membraanpompen zijn populair in de (petro)chemie omdat ze volledig zonder mechanische asafdichting werken. Dat elimineert het grootste lekkagerisico bij conventionele pompen. In processen met giftige, ontvlambare of milieubelastende vloeistoffen is dit geen luxe maar een vereiste, zeker met regelgeving zoals TA-Luft en ATEX die steeds strengere emissienormen opleggen.

Hydraulisch aangedreven membraanpompen, zoals de Wanner Hydra-Cell, kunnen bovendien werken bij hoge drukken tot honderden bar, terwijl ze een nauwkeurige, pulserende dosering leveren. Dat is waardevol in processen waarbij exacte doseringen van reactieve stoffen noodzakelijk zijn.

Daarnaast zijn membraanpompen bestand tegen een breed scala aan chemisch agressieve media. Door de keuze van het membraanmateriaal, zoals PTFE, EPDM of Viton, kan de pomp worden afgestemd op het specifieke medium. Dit maakt de membraanpomp tot een flexibele keuze in een sector waar de procesomstandigheden sterk kunnen variëren.

Hoe worden membraanpompen toegepast in de farmacie en voedingsindustrie?

In de farmacie en voedingsindustrie worden membraanpompen ingezet voor het hygiënisch transporteren van gevoelige producten zoals siropen, emulsies, geneesmiddelen en vloeibare voedingsingrediënten. De gladde, goed reinigbare binnenoppervlakken en de afwezigheid van mechanische afdichtingen maken ze geschikt voor CIP- en SIP-processen (cleaning-in-place en sterilization-in-place).

Voor deze toepassingen zijn pompen met een EHEDG-certificaat vereist. Dit certificaat garandeert dat de pomp voldoet aan de hygiënische ontwerpeisen voor de voedings- en farmaceutische industrie. Materialen die in contact komen met het product moeten voldoen aan FDA- of EU-normen voor levensmiddelencontact.

Membraanpompen zijn in deze sectoren ook geliefd vanwege hun schone werking. Ze creëren geen hoge schuifkrachten, wat belangrijk is bij het pompen van producten die gevoelig zijn voor mechanische beschadiging, zoals celculturen in de biofarmacie of stukjes fruit in vruchtensappen.

Wat is het verschil tussen luchtgedreven en elektrisch aangedreven membraanpompen?

Het belangrijkste verschil is de aandrijving en de toepassingscontext. Luchtgedreven membraanpompen (AODD-pompen) werken op perslucht en zijn daardoor intrinsiek veilig in explosiegevaarlijke omgevingen. Elektrisch aangedreven membraanpompen bieden een nauwkeurigere dosering, een constanter debiet en een hogere energie-efficiëntie.

Luchtgedreven membraanpompen (AODD)

Luchtgedreven membraanpompen zijn flexibel inzetbaar, eenvoudig te verplaatsen en vereisen geen elektrische aansluiting. Ze zijn droogloopbestendig en kunnen zonder schade worden afgesloten. Nadelen zijn het hogere energieverbruik door de omzetting van perslucht en de pulserende stroming die bij sommige toepassingen voor problemen kan zorgen. Ze zijn bij uitstek geschikt voor mobiele toepassingen, lege-vat-pompen en situaties waar ATEX-veiligheid vereist is.

Elektrisch aangedreven membraanpompen

Elektrisch aangedreven membraanpompen, zoals hydraulisch aangedreven uitvoeringen, leveren een stabielere druk en een nauwkeuriger debiet. Ze zijn energiezuiniger en beter geschikt voor continue processen met hoge druk of precieze doseringen. Ze vereisen wel een elektrische aansluiting en zijn minder eenvoudig te verplaatsen. In vaste procesinstallaties in de chemie of farmacie zijn ze vaak de voorkeurskeuze.

Wanneer is een membraanpomp de betere keuze dan een centrifugaalpomp?

Een membraanpomp is de betere keuze dan een centrifugaalpomp wanneer het gaat om viskeuze vloeistoffen, media met vaste deeltjes, gevaarlijke of milieubelastende stoffen, of situaties waarbij droogloop mogelijk is. Centrifugaalpompen zijn efficiënter bij grote debieten van dunne, schone vloeistoffen, maar presteren slecht buiten hun ontwerpbereik.

Concreet zijn membraanpompen te verkiezen in de volgende situaties:

Het medium is corrosief, giftig of ontvlambaar en lekkage is onaanvaardbaar
De vloeistof bevat vaste deeltjes of is schurend van aard
Het debiet is laag maar de druk is hoog
De pomp moet regelmatig droogdraaien zonder schade
Nauwkeurige dosering is vereist
De installatie bevindt zich in een ATEX-zone

Centrifugaalpompen zijn doorgaans goedkoper in aanschaf en geschikt voor grote volumes met lage viscositeit. Maar zodra de procesomstandigheden complexer worden, biedt de membraanpomp meer betrouwbaarheid en veiligheid op de lange termijn.

Welke onderhoudspunten zijn specifiek voor membraanpompen in industriële omgevingen?

Het belangrijkste onderhoudspunt bij membraanpompen is de periodieke inspectie en vervanging van het membraan zelf. Een beschadigd of vermoeid membraan kan leiden tot lekkage van het procesmedium naar de aandrijfzijde van de pomp, wat in industriële omgevingen ernstige gevolgen kan hebben. De vervangingsfrequentie hangt af van het medium, de druk en het aantal bedrijfsuren.

Andere specifieke onderhoudspunten zijn:

Kogelkleppen en zittingen: Deze slijten bij schurende media en moeten regelmatig worden gecontroleerd op dichtheid en vrije doorstroming
Persluchtfilter en smering (bij AODD-pompen): Vervuilde perslucht versnelt slijtage van het membraan en de luchtverdeler
Hydraulische olie (bij hydraulisch aangedreven pompen): Oliepeil en oliekwaliteit moeten periodiek worden gecontroleerd
Bevestigingen en verbindingen: Trillingen kunnen bouten losschudden; regelmatige controle voorkomt lekkages aan flenzen en aansluitingen
Membraanmateriaal afstemmen op het medium: Bij wijziging van het procesmedium moet worden gecontroleerd of het huidige membraanmateriaal nog chemisch bestand is

Een groot voordeel van membraanpompen ten opzichte van pompen met mechanische afdichtingen is dat het onderhoud voorspelbaar en relatief eenvoudig is. Er zijn geen complexe afdichtingssystemen die continu moeten worden bijgesteld of vervangen. Dit maakt de totale onderhoudskosten over de levensduur van de pomp doorgaans lager.

Hoe PromoTec helpt bij de keuze en het onderhoud van membraanpompen

Als specialist met meer dan 50 jaar ervaring in industriële pompen helpen wij u bij het selecteren van de juiste membraanpomp voor uw specifieke procesomstandigheden. Of het nu gaat om een luchtgedreven membraanpomp voor een mobiele toepassing of een hydraulisch aangedreven uitvoering voor een hogedrukproces in de (petro)chemie, wij bieden objectief advies zonder voorkeur voor één merk.

Wat wij voor u kunnen betekenen:

Onafhankelijk selectieadvies op basis van uw medium, druk, debiet en omgevingsklasse
Levering van membraanpompen van internationaal gerenommeerde fabrikanten zoals Wanner Hydra-Cell en Albin
Advies over ATEX-classificaties en naleving van normen zoals TA-Luft
Onderhoud, reparatie en revisie via onze eigen servicedienst
TCO-onderbouwing waarmee u de investering intern kunt verantwoorden

Wilt u weten welke membraanpomp het beste past bij uw toepassing? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend adviesgesprek.

Veelgestelde vragen

Hoe kies ik het juiste membraanmateriaal voor mijn toepassing?

De keuze van het membraanmateriaal hangt af van het procesmedium, de temperatuur en de druk. PTFE is de meest chemisch resistente optie en geschikt voor vrijwel alle agressieve media, maar is minder flexibel bij lage temperaturen. EPDM is ideaal voor waterige oplossingen en milde chemicaliën, terwijl Viton uitstekend presteert bij oliën, brandstoffen en aromatische koolwaterstoffen. Raadpleeg altijd een chemische compatibiliteitstabel of een specialist voordat u een definitieve keuze maakt, zeker als het medium wijzigt tijdens de levensduur van de pomp.

Kan een membraanpomp ook worden ingezet voor het pompen van vloeistoffen met hoge viscositeit?

Ja, membraanpompen zijn zeer geschikt voor viskeuze vloeistoffen zoals lijmen, harsen, stropen en smeermiddelen. In tegenstelling tot centrifugaalpompen verliezen membraanpompen nauwelijks prestaties bij toenemende viscositeit, omdat ze werken op basis van verdringing. Wel is het belangrijk om bij hoge viscositeit te kiezen voor een pomp met grotere kogelkleppen en een lagere slagfrequentie, zodat de vloeistof voldoende tijd heeft om de pompkamer te vullen. Een te hoge slagfrequentie kan leiden tot cavitatie en verminderde pompefficiëntie.

Wat zijn de meest voorkomende oorzaken van vroegtijdige membraanslijtage en hoe voorkom ik dit?

De meest voorkomende oorzaken van vroegtijdige membraanslijtage zijn chemische onverenigbaarheid tussen het membraanmateriaal en het procesmedium, overdruk door een geblokkeerde persleiding, en vervuilde perslucht bij AODD-pompen. Daarnaast kan een verkeerde installatie, zoals een te lange of te bochtige aanzuigleiding, leiden tot cavitatie die het membraan beschadigt. Voorkom dit door het membraanmateriaal zorgvuldig af te stemmen op het medium, een persluchtfilter met waterafscheider te installeren en de pomp nooit boven de maximale bedrijfsdruk te laten werken.

Is een membraanpomp geschikt voor continue 24/7 bedrijfsvoering in een procesinstallatie?

Hydraulisch aangedreven membraanpompen zijn uitstekend geschikt voor continue bedrijfsvoering en worden in de (petro)chemie en farmacie dan ook standaard ingezet in 24/7-processen. Luchtgedreven AODD-pompen zijn technisch gezien ook droogloopbestendig en robuust, maar zijn door hun hogere energieverbruik en grotere pulsatie minder ideaal voor langdurige, ononderbroken inzet in vaste procesinstallaties. Voor continue toepassingen met hoge druk en nauwkeurige dosering verdient een elektrisch aangedreven hydraulische membraanpomp de voorkeur, mede vanwege de lagere operationele kosten op de lange termijn.

Hoe verminder ik de pulsatie in de persleiding van een membraanpomp?

Pulsatie is een inherent kenmerk van membraanpompen en kan in sommige processen voor trillingen, meetfouten of schade aan leidingwerk zorgen. De meest effectieve oplossing is het plaatsen van een pulsatiedemper (ook wel windketel of dampener genoemd) direct na de persaansluiting van de pomp. Bij dubbelwerkende membraanpompen is de pulsatie al aanzienlijk lager dan bij enkelwerkende uitvoeringen. Daarnaast helpt het gebruik van flexibele slangverbindingen en het vermijden van scherpe bochten in de persleiding om de impact van pulsatie op de installatie te minimaliseren.

Welke ATEX-categorie heb ik nodig voor mijn membraanpomp in een explosiegevaarlijke omgeving?

De benodigde ATEX-categorie hangt af van de zoneclassificatie van uw installatie, die wordt bepaald door de frequentie en duur van de aanwezigheid van een explosieve atmosfeer. In Zone 1 (explosieve atmosfeer af en toe aanwezig) is minimaal ATEX categorie 2 vereist, terwijl in Zone 2 (explosieve atmosfeer zelden aanwezig) categorie 3 volstaat. Luchtgedreven AODD-pompen zijn van nature intrinsiek veilig omdat ze geen elektrische componenten bevatten, maar moeten wel zijn uitgevoerd in antistatische materialen en zijn voorzien van een ATEX-certificaat. Laat de zoneclassificatie altijd vaststellen door een gecertificeerde veiligheidsdeskundige en controleer of de gekozen pomp beschikt over het juiste CE- en ATEX-keurmerk.

Wat is de gemiddelde levensduur van een industriële membraanpomp en welke factoren beïnvloeden dit?

Een kwalitatieve industriële membraanpomp heeft bij correct gebruik en regelmatig onderhoud een levensduur van 10 tot 20 jaar voor het pomplichaam zelf. Het membraan is een slijtonderdeel en wordt doorgaans elke 1 tot 3 jaar vervangen, afhankelijk van het medium, de bedrijfsdruk en het aantal bedrijfsuren. Factoren die de levensduur negatief beïnvloeden zijn chemische onverenigbaarheid, overdruk, droogloop bij pompen die daar niet voor geschikt zijn en onvoldoende filtratie van perslucht. Door een preventief onderhoudsschema te hanteren en originele reserveonderdelen te gebruiken, maximaliseert u de betrouwbaarheid en de totale levensduur van de installatie.

Nieuws