Wat zijn de voordelen van een pomp zonder mechanische slijtage-onderdelen?

In industriële processen waar gevaarlijke of milieubelastende vloeistoffen worden verwerkt, is lekkage simpelweg geen optie. Pompen zonder mechanische slijtage-onderdelen bieden een fundamenteel andere benadering van vloeistoftransport: door de eliminatie van asafdichtingen en andere slijtende componenten verdwijnt het lekkagerisico bij de bron. Voor HSE Managers, Process Safety Engineers en Milieucoördinatoren die werken onder steeds strengere regelgeving zoals TA-Luft, IED en ATEX 2014/34/EU, is dit geen luxe maar een operationele noodzaak. In dit artikel leggen we uit hoe deze technologie werkt, welke voordelen zij biedt en wanneer zij de juiste keuze is voor uw proces.

Wat zijn pompen zonder mechanische slijtage-onderdelen?

Pompen zonder mechanische slijtage-onderdelen, ook wel sealless pompen genoemd, zijn pompen waarbij de traditionele asafdichting volledig is weggelaten. In een conventionele pomp zorgt de asafdichting voor de verbinding tussen de roterende as en de pompbehuizing. Dit is precies het punt waar slijtage optreedt en waar lekkage ontstaat. Sealless pompen omzeilen dit probleem door gebruik te maken van alternatieve aandrijftechnieken, zoals magnetische koppeling of een volledig ingegoten motor.

Binnen het sealless-segment zijn er verschillende pomptypen die elk hun eigen werkingsprincipe kennen:

Magneetgedreven centrifugaalpompen: De motor drijft de waaier aan via een magnetische koppeling, zonder directe mechanische verbinding door de pompwand.
Busmotorpompen (canned motor pompen): De motor en het pompgedeelte vormen één hermetisch gesloten eenheid, waarbij de rotor van de motor direct in het gepompte medium draait.
Membraanpompen: Een flexibel membraan neemt de pompbeweging over, waardoor er geen roterende as door de behuizing hoeft te gaan. Een membraanpomp is daarmee volledig lekvrij en bijzonder geschikt voor agressieve of vaste deeltjes bevattende media.
Slangenpompen: De vloeistof wordt verplaatst door samendrukking van een flexibele slang, zonder dat het medium in contact komt met enig mechanisch afdichtingselement.

Wat al deze pomptypen gemeen hebben, is dat zij de zwakste schakel van de conventionele pomp, namelijk de mechanische afdichting, volledig elimineren. Het resultaat is een gesloten systeem waarbij lekkage structureel wordt uitgesloten.

Waarom lekken conventionele pompen met asafdichtingen structureel?

Een mechanische afdichting is een precisiecomponent die onder constante druk staat. De afdichting moet tegelijkertijd de roterende as laten draaien en voorkomen dat het gepompte medium naar buiten treedt. Dit is een inherente tegenstelling: beweging en afdichting gaan nu eenmaal slecht samen op de lange termijn.

Slijtage treedt op door de wrijving tussen de afdichtingsvlakken, thermische belasting, drukschommelingen en de chemische agressiviteit van het gepompte medium. Zelfs bij correct onderhoud is een mechanische afdichting een verbruiksonderdeel met een beperkte levensduur. In de praktijk betekent dit dat conventionele pompen structureel kleine hoeveelheden vloeistof of damp laten ontsnappen, ook als de pomp technisch gezien nog functioneert. Voor processen met gevaarlijke, giftige of vluchtige stoffen is zelfs deze minimale emissie onacceptabel vanuit veiligheids- en milieuoogpunt.

Bovendien vereisen mechanische afdichtingen regelmatige inspectie, smering en vervanging. Elke onderhoudsbeurt betekent ongeplande of geplande stilstand, en elke vervanging brengt het risico met zich mee dat de pomp niet direct weer correct functioneert. Dit maakt conventionele pompen niet alleen een veiligheidsrisico, maar ook een bron van operationele onzekerheid.

Welke voordelen bieden sealless pompen op het gebied van veiligheid en milieu?

Het meest directe voordeel van een sealless pomp is de eliminatie van fugitieve emissies. Fugitieve emissies zijn onbedoelde lozingen van gassen of dampen die vrijkomen via lekpunten in de installatie, waaronder pompafsluitingen. Regelgeving zoals TA-Luft en de Europese IED-richtlijn stelt steeds strengere eisen aan de reductie van deze emissies. Met een sealless pomp voldoet u structureel aan deze eisen, zonder afhankelijk te zijn van de conditie van een slijtende afdichting.

Vanuit veiligheidsperspectief is het voordeel even duidelijk. Lekkage van gevaarlijke vloeistoffen of dampen kan leiden tot brand, explosie of blootstelling van medewerkers aan schadelijke stoffen. Door het lekkagerisico bij de bron weg te nemen, verlaagt u de kans op incidenten fundamenteel. Onze Hermag busmotorpompen zijn bijvoorbeeld leverbaar conform de ATEX 2014/34/EU-richtlijn voor gebruik in explosieve atmosferen, wat ze bij uitstek geschikt maakt voor de petrochemische industrie.

Aanvullende voordelen op het gebied van veiligheid en milieu zijn onder meer:

Geen bodemverontreiniging door lekkende vloeistoffen
Lagere blootstelling van medewerkers aan gevaarlijke stoffen
Aantoonbare naleving van milieuregelgeving bij audits
Bijdrage aan de duurzaamheidsdoelstellingen van uw organisatie

Hoe verlagen pompen zonder slijtage-onderdelen de totale onderhoudskosten?

De initiële investering in een sealless pomp ligt doorgaans hoger dan die van een conventionele pomp met asafdichting. Dit is een veelgehoord bezwaar, maar het beeld verandert sterk wanneer u de totale eigendomskosten (TCO) in kaart brengt over de volledige levensduur van de installatie.

Bij een conventionele pomp zijn de terugkerende kosten aanzienlijk: regelmatige vervanging van afdichtingen, smering, inspectie en de bijbehorende arbeidskosten. Daarbij komen de indirecte kosten van ongeplande stilstand, die in een doorlopend productieproces snel oplopen. Een sealless pomp heeft geen afdichtingen die vervangen moeten worden. De Greenpumps turbinepompen die wij leveren, beschikken bovendien over een zelfbalancerende waaier voor langere standtijden van de lagers en een modulair cartridge-ontwerp dat onderhoud snel en eenvoudig maakt.

In de praktijk betekent dit dat de hogere aanschafprijs van een sealless pomp zich terugverdient door lagere onderhoudskosten, minder stilstand en een langere operationele levensduur. Wij helpen u graag een volledige TCO-berekening op te stellen waarmee u de investering intern kunt onderbouwen en het management kunt overtuigen.

Wat is het verschil tussen magneetgedreven pompen en busmotorpompen?

Zowel magneetgedreven pompen als busmotorpompen zijn sealless centrifugaalpompen, maar zij verschillen in de manier waarop de aandrijving is gerealiseerd.

Bij een magneetgedreven pomp bevindt de motor zich buiten de pompbehuizing. De kracht wordt overgebracht via een magnetische koppeling door de pompwand heen, zonder directe mechanische verbinding. Dit maakt de pomp volledig hermetisch gesloten. De Greenpumps magneetgedreven turbinepompen die wij leveren, zijn bij uitstek geschikt voor kleine capaciteiten met hoge opvoerhoogten, een werkpunt waar een conventionele centrifugaalpomp minder stabiel presteert.

Bij een busmotorpomp (canned motor pomp) zijn de motor en de pomp geïntegreerd in één hermetisch gesloten behuizing. De rotor van de motor draait direct in het gepompte medium, dat tegelijkertijd als koeling en smering dient. Onze Hermag busmotorpompen voldoen aan de EN-ISO 15783 en zijn uitwisselbaar met traditionele chemienormcentrifugaalpompen, wat de overstap naar sealless technologie aanzienlijk vereenvoudigt.

De keuze tussen beide typen hangt af van het specifieke werkpunt, het medium en de procesvereisten. Wij adviseren u graag objectief over welke technologie het beste past bij uw situatie, inclusief de optie van een membraanpomp wanneer vaste deeltjes in het medium aanwezig zijn of wanneer bijzonder hoge drukken vereist zijn.

Wanneer is een pomp zonder mechanische slijtage de juiste keuze?

Een sealless pomp is de aangewezen keuze in elk proces waarbij lekkage van het gepompte medium onaanvaardbaar is. Dit geldt in het bijzonder voor:

Gevaarlijke, giftige of carcinogene vloeistoffen in de (petro)chemie en olie- en gassector
Vluchtige organische stoffen waarvoor TA-Luft of IED-normen gelden
Farmaceutische processen waarbij kruisbesmetting of productverlies niet acceptabel is
Corrosieve media waarbij een lekkende afdichting ook de installatie zelf beschadigt
Processen met kleine capaciteiten en hoge opvoerhoogten, waarbij een magneetgedreven turbinepomp energetisch voordeliger is dan een centrifugaalpomp met bypass

Wij beschikken over een eigen testinstallatie waarmee wij kunnen verifiëren dat de gekozen pomp daadwerkelijk presteert onder uw specifieke procesomstandigheden. Met meer dan 50 jaar ervaring in de sectoren waar u actief bent, van de Europoort tot Antwerpen, en als distributeur van merken zoals Wanner Hydra-Cell, Greenpumps en Hermag, bieden wij u objectief selectieadvies zonder commerciële bijbedoelingen. Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over de beste pomplossing voor uw proces.

Veelgestelde vragen

Kan een sealless pomp ook worden ingezet voor media met vaste deeltjes of slurries?

Ja, maar de keuze van het pomptype is hierbij cruciaal. Magneetgedreven centrifugaalpompen en busmotorpompen zijn over het algemeen minder geschikt voor media met abrasieve deeltjes, omdat deze de lagers en de binnenwand kunnen beschadigen. Membraanpompen en slangenpompen zijn in dat geval de betere keuze: zij zijn specifiek ontworpen voor viskeuze, abrasieve of deeltjesbevattende media en bieden ook dan een volledig lekvrije werking. Raadpleeg altijd een specialist om het juiste pomptype te matchen aan de samenstelling van uw medium.

Hoe begin ik met de overstap van conventionele pompen naar sealless pompen in een bestaande installatie?

De meest praktische aanpak is om te beginnen met een inventarisatie van de pompen in uw installatie die het hoogste lekkagerisico of de hoogste onderhoudsfrequentie hebben. Vervang deze pompen als eerste door een sealless alternatief. Busmotorpompen zoals de Hermag-serie zijn uitwisselbaar met traditionele chemienormcentrifugaalpompen, wat de retrofit aanzienlijk vereenvoudigt zonder dat u de gehele leidinginfrastructuur hoeft aan te passen. Een gespecialiseerde leverancier kan u helpen een gefaseerd migratieplan op te stellen dat aansluit op uw onderhoudsvensters en budget.

Wat zijn de meest voorkomende fouten bij de selectie en installatie van sealless pompen?

Een veelgemaakte fout is het onderschatten van de thermische belasting: bij busmotorpompen dient het gepompte medium als koeling voor de motor, waardoor de pomp nooit droog mag lopen. Een andere valkuil is het verkeerd inschatten van het werkpunt, met name bij magneetgedreven pompen waarbij overbelasting kan leiden tot ontkoppeling van de magneetverbinding. Zorg er daarnaast voor dat de materiaalspecificaties van de pompcomponenten volledig zijn afgestemd op de chemische eigenschappen van het medium, inclusief temperatuur en concentratie, om corrosie of zwelling van interne onderdelen te voorkomen.

Hoe toon ik bij een externe audit aan dat mijn installatie voldoet aan TA-Luft of IED-normen met sealless pompen?

Sealless pompen vallen in de hoogste lekdichtheidsklasse en zijn door hun constructie aantoonbaar emissievrij, wat de compliance-documentatie aanzienlijk vereenvoudigt. Zorg dat u beschikt over de technische specificaties en certificeringen van de fabrikant, inclusief eventuele ATEX-certificering en conformiteitsverklaringen conform relevante normen zoals EN-ISO 15783. Combineer dit met uw onderhoudslogboeken en inspectierapporten om bij een audit een volledig en traceerbaar dossier te kunnen overleggen. Veel leveranciers kunnen u ook ondersteunen met fabrikantverklaringen die specifiek zijn opgesteld voor gebruik in TA-Luft- of IED-plichtige omgevingen.

Zijn sealless pompen ook geschikt voor hoge temperaturen of extreme drukken?

Ja, maar de toepasbaarheid verschilt per pomptype en fabrikant. Magneetgedreven pompen en busmotorpompen zijn beschikbaar in uitvoeringen voor verhoogde temperaturen en drukken, mits de juiste materialen en constructiespecificaties worden gekozen. Membraanpompen zijn bij uitstek geschikt voor hoge drukken en worden in de industrie ingezet voor toepassingen waarbij centrifugaalpompen niet volstaan. Het is essentieel om de volledige procesparameters, inclusief temperatuurpieken, drukschommelingen en mediumviscositeit, te communiceren aan uw pompspecialist zodat de juiste configuratie wordt geselecteerd.

Wat gebeurt er als een sealless pomp toch faalt? Is de installatie dan nog steeds veilig?

Bij een sealless pomp treedt bij falen doorgaans geen plotselinge lekkage op zoals bij een gebroken asafdichting, wat een belangrijk veiligheidsvoordeel is. Bij magneetgedreven pompen zal de magnetische koppeling bij overbelasting ontkoppelen, waardoor de pomp stopt zonder dat het systeem wordt beschadigd of het medium vrijkomt. Busmotorpompen geven bij oververhitting of droogloop een signaal af via de motorbeveiliging. Het is desondanks aan te raden om uw installatie te voorzien van adequate procesmonitoring, zoals druk- en temperatuursensoren, zodat afwijkingen vroegtijdig worden gedetecteerd en u preventief kunt ingrijpen.

Hoe verhouden de energiekosten van sealless pompen zich tot die van conventionele pompen?

Het energieverbruik van sealless pompen is vergelijkbaar met dat van conventionele pompen, maar er zijn situaties waarin zij zelfs energetisch voordeliger zijn. Magneetgedreven turbinepompen presteren bijzonder efficiënt bij kleine capaciteiten met hoge opvoerhoogten, een werkpunt waarbij een standaard centrifugaalpomp vaak met een bypass moet werken en daardoor energie verspilt. Busmotorpompen hebben door hun compacte geïntegreerde ontwerp doorgaans een iets lager mechanisch rendement, maar dit wordt in de TCO-berekening ruimschoots gecompenseerd door de wegvallende onderhoudskosten en de langere operationele levensduur.

Nieuws