Wat is het verschil tussen een tandwielpomp en een lobbenpomp als verdringerpomp?

Een tandwielpomp en een lobbenpomp zijn beide verdringerpompen, maar ze werken op een fundamenteel andere manier en zijn daardoor geschikt voor verschillende toepassingen. Het grootste verschil zit in de rotorgeometrie: tandwielpompen gebruiken in elkaar grijpende tanden die vloeistof verplaatsen, terwijl lobbenpompen werken met twee of meer lobvormige rotors die elkaar niet raken. Die contactloze werking maakt lobbenpompen beter geschikt voor gevoelige of viskeuze media. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over beide pomptypen, zodat je de juiste keuze kunt maken voor jouw proces. Wil je direct advies? Neem dan een kijkje op onze merkenpagina voor een overzicht van de pompen die wij leveren.

Hoe werken tandwielpompen en lobbenpompen technisch gezien?

Beide pomptypen zijn verdringerpompen: ze verplaatsen een vaste hoeveelheid vloeistof per omwenteling door het mechanisch insluiten en transporteren van vloeistof van de inlaat naar de uitlaat. Het werkingsprincipe verschilt echter wezenlijk per type.

Tandwielpomp: vloeistof tussen de tanden

Een tandwielpomp bestaat uit twee in elkaar grijpende tandwielen die in een nauwsluitende behuizing draaien. Wanneer de tanden uit elkaar komen aan de inlaatzijde, ontstaat er een vacuüm dat vloeistof aanzuigt. De vloeistof wordt meegenomen in de ruimtes tussen de tanden en de behuizing, en aan de uitlaatzijde samengeperst doordat de tanden weer in elkaar grijpen. Dit principe levert een constante, pulsatievrije stroom bij relatief hoge drukken.

Lobbenpomp: contactloze rotors

Een lobbenpomp werkt met twee gesynchroniseerde lobvormige rotors die via externe tandwielen worden aangedreven. De rotors draaien in tegengestelde richting en raken elkaar nooit direct. Vloeistof wordt ingesloten in de ruimte tussen de lob en de behuizing en getransporteerd naar de uitlaat. Omdat er geen contact is tussen de rotors, is er geen slijtage door wrijving en kunnen gevoelige of deeltjesbevattende vloeistoffen worden verpompt zonder beschadiging.

Welke vloeistoffen zijn geschikt voor een tandwielpomp versus een lobbenpomp?

Tandwielpompen zijn bij uitstek geschikt voor schone, smerende vloeistoffen zoals oliën, vetten, brandstoffen en hydraulische vloeistoffen. Lobbenpompen zijn veelzijdiger en kunnen ook viskeuze, schuimgevoelige, shear-sensitieve of deeltjesbevattende media aan.

De smerende werking van de vloeistof is voor een tandwielpomp essentieel: de tanden lopen op een dunne vloeistoffilm en bij droge of abrasieve media slijten ze snel. Lobbenpompen hebben dit probleem niet, omdat de rotors elkaar niet raken. Dat maakt lobbenpompen geschikt voor toepassingen in de voedings- en farmaceutische industrie, waar producten als yoghurt, sauzen, crèmes of gels worden verpompt zonder dat de structuur van het product wordt aangetast. Ook voor media met vaste deeltjes of vezels bieden lobbenpompen een duidelijk voordeel.

Wat zijn de voor- en nadelen van een tandwielpomp?

Tandwielpompen zijn compact, robuust en in staat om hoge drukken te genereren bij een relatief kleine bouwvorm. Ze zijn kostenefficiënt en breed beschikbaar, maar minder geschikt voor gevoelige of abrasieve media.

Voordelen van een tandwielpomp:

Hoge drukopbouw mogelijk, ook bij kleine afmetingen
Constante, nagenoeg pulsatievrije vloeistofstroom
Eenvoudige constructie en relatief lage aanschafprijs
Goed zelfaanzuigend vermogen
Breed inzetbaar voor oliën, vetten en andere smerende vloeistoffen

Nadelen van een tandwielpomp:

Niet geschikt voor abrasieve of deeltjesbevattende media
Vloeistof moet smerend zijn om slijtage te voorkomen
Niet geschikt voor shear-sensitieve producten
Beperkte hygiënische uitvoeringsmogelijkheden
Hogere slijtage bij droog draaien of onvoldoende smering

Wat zijn de voor- en nadelen van een lobbenpomp?

Lobbenpompen zijn veelzijdiger dan tandwielpompen en blinken uit in toepassingen met gevoelige, viskeuze of hygiënisch te verwerken media. Ze zijn echter complexer van constructie en doorgaans duurder in aanschaf.

Voordelen van een lobbenpomp:

Geschikt voor shear-sensitieve en viskeuze vloeistoffen
Contactloze rotors zorgen voor minimale slijtage
Hygiënische uitvoeringen beschikbaar, inclusief EHEDG-gecertificeerde varianten
Kan deeltjes en vezels transporteren zonder beschadiging
Eenvoudig te reinigen en te steriliseren (CIP/SIP-geschikt)
Bidirectioneel inzetbaar

Nadelen van een lobbenpomp:

Hogere aanschafkosten dan een vergelijkbare tandwielpomp
Complexere constructie met externe synchronisatietandwielen
Grotere bouwvorm bij vergelijkbaar debiet
Minder geschikt voor zeer hoge drukken

Wanneer kies je een tandwielpomp en wanneer een lobbenpomp?

Kies een tandwielpomp wanneer je een smerende, schone vloeistof verwerkt bij hoge druk en een compacte, kostenefficiënte oplossing nodig hebt. Kies een lobbenpomp wanneer het medium gevoelig, viskeus of hygiënisch te verwerken is, of wanneer er deeltjes aanwezig zijn.

In de praktijk zijn dit de meest voorkomende keuzemomenten:

Tandwielpomp: hydraulische systemen, smeeroliecircuits, brandstofdosering, vernis en hars, bitumen en andere zware oliën
Lobbenpomp: voedingsmiddelen zoals sauzen, zuivel en dranken, farmaceutische producten, cosmetica, polymeren en lijmen met deeltjes

Naast het medium spelen ook druk, temperatuur, vereiste nauwkeurigheid van dosering en hygiëne-eisen een rol. Voor processen in de (petro)chemie of bij gevaarlijke media is het bovendien relevant of een sealless uitvoering vereist is. In dat geval zijn magneetgedreven of busmotorpompen vaak een betere keuze dan een conventionele verdringerpomp met asafdichting.

Hoe PromoTec helpt bij de keuze tussen een tandwielpomp en een lobbenpomp

De keuze tussen een tandwielpomp en een lobbenpomp hangt af van meerdere factoren tegelijk: het medium, de procesomstandigheden, hygiëne-eisen en de totale eigendomskosten over de levensduur. Als specialist met meer dan 50 jaar ervaring in industriële pompen helpen wij je die keuze objectief te maken, zonder voorkeur voor één merk of type.

Wat wij voor je kunnen doen:

Technische selectie op basis van jouw medium, druk, temperatuur en debiet
Advies over hygiënische uitvoeringen voor de voedings- en farmaceutische industrie
Inzicht in de totale eigendomskosten (TCO), inclusief onderhoud en downtime
Advies over sealless alternatieven wanneer emissievrij pompen vereist is
Testen van de gekozen pomp op onze eigen testinstallatie

Wil je weten welke verdringerpomp het beste past bij jouw toepassing? Neem contact met ons op en we denken graag met je mee.

Veelgestelde vragen

Kan een tandwielpomp of lobbenpomp droog draaien zonder schade?

Een tandwielpomp verdraagt droog draaien vrijwel niet: zonder smerende vloeistof slijten de tanden binnen enkele seconden ernstig, wat kan leiden tot onomkeerbare schade. Een lobbenpomp is hier iets toleranter door het contactloze ontwerp, maar ook deze pomp is niet ontworpen voor langdurig droog bedrijf. Zorg altijd voor een gevulde leiding bij het opstarten en overweeg een droogloopbeveiliging als de kans op droog draaien reëel is.

Wat is het verschil in onderhoud tussen een tandwielpomp en een lobbenpomp?

Tandwielpompen hebben door het directe contact tussen de tanden meer slijtage en vereisen periodieke inspectie van tanden, lagers en afdichtingen. Lobbenpompen hebben minder interne slijtage door de contactloze rotors, maar de externe synchronisatietandwielen en lagers vragen wel regelmatige smering en controle. In hygiënische toepassingen bieden lobbenpompen een voordeel doordat ze eenvoudig te demonteren en te reinigen zijn, wat de totale onderhoudslast kan verlagen.

Welke pomp is beter geschikt voor nauwkeurige dosering?

Beide pomptypen zijn verdringerpompen en leveren daardoor een vaste hoeveelheid vloeistof per omwenteling, wat ze in principe beide geschikt maakt voor doseerprocessen. Tandwielpompen scoren goed bij lage viscositeiten en hoge drukken, terwijl lobbenpompen nauwkeuriger presteren bij viskeuze of schuimgevoelige media waarbij slip een grotere rol speelt. Voor kritische doseertoepassingen is het verstandig om de pomp te laten testen op jouw specifieke medium en procesomstandigheden.

Kan ik een bestaande tandwielpomp vervangen door een lobbenpomp zonder aanpassingen aan mijn installatie?

Dat is niet altijd zonder meer mogelijk. Lobbenpompen hebben doorgaans een grotere bouwvorm bij een vergelijkbaar debiet en de aansluitafmetingen kunnen afwijken. Daarnaast draaien lobbenpompen vaak op lagere toerentallen, wat gevolgen kan hebben voor de aandrijving. Een technische vergelijking van de procesparameters — debiet, druk, viscositeit en aansluitingen — is noodzakelijk voordat je een vervangingsbeslissing neemt.

Zijn er hygiënisch gecertificeerde uitvoeringen beschikbaar voor beide pomptypen?

Hygiënische uitvoeringen zijn voornamelijk beschikbaar voor lobbenpompen, die standaard worden ontworpen voor eenvoudige reiniging en sterilisatie (CIP/SIP). Veel lobbenpompen voor de voedings- en farmaceutische industrie zijn EHEDG-gecertificeerd en voldoen aan FDA-normen. Tandwielpompen zijn in beperkte mate leverbaar in hygiënische uitvoering, maar zijn door hun constructie minder geschikt voor toepassingen met strenge hygiëne-eisen.

Wat moet ik opgeven als ik advies vraag over de juiste pomp voor mijn toepassing?

Om een goede pompselectie te kunnen maken, zijn minimaal de volgende gegevens nodig: het te verpompen medium (inclusief viscositeit, temperatuur en eventuele deeltjes), het gewenste debiet, de vereiste druk aan de uitlaat, en eventuele hygiëne- of veiligheidseisen. Hoe meer informatie je aanlevert over de procesomstandigheden, hoe gerichter het advies kan zijn. Bij PromoTec kun je deze gegevens eenvoudig aanleveren via het contactformulier of telefonisch bespreken met een specialist.

Wanneer is een sealless pomp een betere keuze dan een tandwiel- of lobbenpomp?

Een sealless pomp — zoals een magneetgedreven pomp of een busmotorpomp — is de betere keuze wanneer het medium gevaarlijk, toxisch of milieubelastend is en lekkage absoluut niet acceptabel is. Conventionele verdringerpompen met asafdichting hebben altijd een zeker risico op lekkage via de afdichting, wat in de (petro)chemie of bij farmaceutische processen onaanvaardbaar kan zijn. In dat geval biedt een sealless uitvoering een veiliger en vaak ook kostenefficiënter alternatief op de lange termijn.

Nieuws