Wat is het verschil tussen een magneetgedreven centrifugaalpomp en een magneetgedreven tandwielpomp?

Het belangrijkste verschil tussen een magneetgedreven centrifugaalpomp en een magneetgedreven tandwielpomp zit in het werkingsprincipe: een centrifugaalpomp verplaatst vloeistof via roterende schoepen en centrifugaalkracht, terwijl een tandwielpomp vloeistof mechanisch verdringt via ingrijpende tandwielen. Beide pomptypen gebruiken een magneetkoppeling om de aandrijfas volledig hermetisch af te sluiten, waardoor er geen mechanische afdichting nodig is. Industriële magneetpompen zijn daarmee bij uitstek geschikt voor gevaarlijke, giftige of milieubelastende media. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over beide pomptypen, zodat je precies weet welke keuze past bij jouw toepassing.

Hoe werkt de magneetkoppeling in beide pomptypen?

De magneetkoppeling werkt in beide pomptypen volgens hetzelfde principe: een buitenste magneetrotor, aangedreven door de motor, drijft via magnetische aantrekkingskracht een binnenste magneetrotor aan die zich in de vloeistof bevindt. Tussen beide rotoren bevindt zich een hermetisch gesloten containershell, waardoor er geen roterende as door de pompbehuizing hoeft te gaan. Het resultaat is een volledig lekvrije pomp zonder mechanische afdichting.

Dit principe elimineert de zwakste schakel van conventionele pompen: de asafdichting. Bij traditionele pompen is die afdichting de meest voorkomende oorzaak van lekkage, onderhoud en ongeplande stilstand. De magneetkoppeling maakt dat risico structureel overbodig. Of het nu gaat om een centrifugaalpomp of een tandwielpomp, de magneetkoppeling zorgt in beide gevallen voor een hermetisch gesloten systeem dat voldoet aan strenge emissienormen zoals TA-Luft en ATEX-richtlijnen.

Een belangrijk aandachtspunt bij magneetkoppelingen is de zogenaamde ontkoppelkracht: als de belasting op de pomp te groot wordt, kan de magneetkoppeling loskomen. Dit is een ingebouwde beveiligingsfunctie die de motor beschermt, maar het betekent ook dat de pomp correct gedimensioneerd moet worden voor de specifieke procesomstandigheden.

Wat is het verschil in werkingsprincipe tussen een centrifugaalpomp en een tandwielpomp?

Een centrifugaalpomp is een dynamische pomp: vloeistof wordt via een roterende waaier versneld en door centrifugaalkracht naar de uitlaat gestuwd. Een tandwielpomp is een verdringerpomp: twee ingrijpende tandwielen vangen vloeistof op in de ruimte tussen de tanden en transporteren die mechanisch van inlaat naar uitlaat. Dit fundamentele verschil bepaalt voor welke toepassingen elke pomp geschikt is.

Centrifugaalpomp: hoge debieten, lage druk

Centrifugaalpompen zijn ontworpen voor grote volumestromen bij relatief lage drukken. Ze werken het efficiëntst bij dunne, laagviskeuze vloeistoffen. Het debiet varieert sterk met de tegendruk: naarmate de druk stijgt, daalt het debiet. Dit maakt centrifugaalpompen minder geschikt voor toepassingen waarbij een constant, nauwkeurig debiet vereist is.

Tandwielpomp: constante druk, hoge viscositeit

Tandwielpompen leveren een vrijwel constant debiet, ongeacht de tegendruk. Ze zijn bij uitstek geschikt voor viskeuze vloeistoffen, omdat de vloeistof als smeermiddel fungeert voor de tandwielen. Hoe hoger de viscositeit, hoe beter de tandwielpomp presteert. Dit maakt ze ideaal voor oliën, harsen, lijmen en andere dikke media.

Welke vloeistoffen zijn geschikt voor elk pomptype?

Magneetgedreven centrifugaalpompen zijn het meest geschikt voor dunne, laagviskeuze vloeistoffen zoals water, zuren, logen en oplosmiddelen. Magneetgedreven tandwielpompen zijn juist geschikt voor viskeuze vloeistoffen zoals oliën, harsen, bitumen en polymeren. De viscositeit van de vloeistof is daarmee het eerste en belangrijkste selectiecriterium bij de keuze tussen beide pomptypen.

Naast viscositeit spelen ook andere eigenschappen van de vloeistof een rol:

Agressiviteit: Beide pomptypen zijn leverbaar in chemisch resistente materialen zoals RVS, PVDF en exotische legeringen, geschikt voor corrosieve media.
Vaste deeltjes: Centrifugaalpompen verdragen kleine hoeveelheden vaste deeltjes beter dan tandwielpompen, waarbij deeltjes de tandwielen kunnen beschadigen.
Schuimgevoeligheid: Centrifugaalpompen kunnen schuim veroorzaken bij gevoelige vloeistoffen; tandwielpompen zijn schonender in dit opzicht.
Temperatuur: Beide pomptypen zijn beschikbaar voor hoge temperaturen, maar de materiaalkeuze en de magneetkoppeling moeten hierop afgestemd zijn.
Explosiegevaar: Beide typen zijn leverbaar in ATEX-uitvoering voor explosieve omgevingen.

Wanneer kies je voor een magneetgedreven centrifugaalpomp?

Een magneetgedreven centrifugaalpomp is de juiste keuze wanneer je grote volumestromen van dunne, laagviskeuze vloeistoffen moet verplaatsen bij relatief lage drukken. Ze zijn bijzonder geschikt voor continue processen in de chemische industrie, de farmaceutische sector en de waterzuivering, waarbij gevaarlijke of milieubelastende vloeistoffen volledig lekvrij verpompt moeten worden.

Typische toepassingen zijn het verpompen van zuren, logen, oplosmiddelen en andere agressieve chemicaliën waarbij een conventionele asafdichting een onacceptabel lekkagerisico vormt. De magneetgedreven uitvoering maakt de pomp ook geschikt voor toepassingen waarbij de vloeistof absoluut niet in contact mag komen met de buitenlucht, bijvoorbeeld bij vluchtige organische verbindingen die onder TA-Luft of IED-regelgeving vallen.

Centrifugaalpompen zijn verder een goede keuze wanneer het systeem regelmatig droogloopt of wanneer de vloeistofsamenstelling varieert, mits de pomp hierop gedimensioneerd is. Ze zijn over het algemeen compacter, lichter en goedkoper in aanschaf dan vergelijkbare verdringerpompen.

Wanneer is een magneetgedreven tandwielpomp de betere keuze?

Een magneetgedreven tandwielpomp is de betere keuze wanneer je viskeuze vloeistoffen nauwkeurig en met een constant debiet moet doseren of transporteren. De pomp levert ongeacht de tegendruk een stabiele volumestroom, wat essentieel is bij doseertoepassingen, reactorvoeding of processen waarbij de vloeistofhoeveelheid nauwkeurig gecontroleerd moet worden.

Typische toepassingen zijn het verpompen van smeeroliën, hydraulische oliën, harsen, bitumen, polymeren en andere dikke media in de petrochemie, de kunststofverwerking en de verf- en lijmindustrie. De tandwielpomp werkt ook goed bij hoge drukken, wat centrifugaalpompen minder goed aankunnen.

Een bijkomend voordeel van de tandwielpomp is de zelfaanzuigende werking: de pomp kan vloeistof aanzuigen zonder dat het systeem vooraf gevuld hoeft te zijn. Dit maakt hem praktisch in situaties waarbij de vloeistoftoevoer niet altijd gegarandeerd is. Let wel: bij lage viscositeiten neemt de interne lekkage toe, wat de volumetrische efficiëntie verlaagt. Tandwielpompen zijn dan ook niet geschikt voor waterachtige vloeistoffen.

Welke onderhoudsverschillen zijn er tussen beide pomptypen?

Beide magneetgedreven pomptypen hebben geen mechanische afdichting, wat het onderhoud aanzienlijk vermindert ten opzichte van conventionele pompen. Het grootste onderhoudsverschil zit in de slijtage van interne componenten: tandwielpompen hebben bewegende delen die direct in contact staan met de vloeistof en daardoor meer slijten, terwijl centrifugaalpompen bij correcte dimensionering vrijwel slijtagevrij draaien.

Bij tandwielpompen zijn de tandwielen en de lagering de belangrijkste slijtagepunten. Bij viskeuze vloeistoffen die als smeermiddel fungeren, is de slijtage beperkt. Bij minder viskeuze of abrasieve vloeistoffen neemt de slijtage toe en moet de pomp vaker geïnspecteerd worden. Centrifugaalpompen hebben als voornaamste slijtagepunt de waaier en de containershell van de magneetkoppeling, maar bij correct gebruik is de levensduur lang.

Beide pomptypen vereisen periodieke controle van de magneetkoppeling op demagnetisering, met name bij hoge temperaturen of bij vloeistoffen met magnetische deeltjes. Een goede monitoring van de motorstroom kan vroegtijdig signaleren of de pomp overbelast raakt of dreigt te ontkoppelen.

Hoe PromoTec helpt bij de keuze tussen beide magneetpomptypen

De keuze tussen een magneetgedreven centrifugaalpomp en een magneetgedreven tandwielpomp hangt af van meerdere procesparameters tegelijk: viscositeit, debiet, druk, vloeistofsamenstelling en de vereiste nauwkeurigheid. Een verkeerde keuze leidt tot inefficiëntie, verhoogde slijtage of zelfs procesverstoringen. Wij helpen je die keuze goed te maken.

Als merkonafhankelijk specialist met meer dan 50 jaar ervaring in de (petro)chemie, farmacie en olie- en gassector bieden wij objectief selectieadvies, zonder voorkeur voor een specifiek merk. Ons aanbod omvat onder andere:

Magneetgedreven centrifugaalpompen van Greenpumps en Hermag (canned motor pompen)
Magneetgedreven tandwielpompen voor viskeuze en agressieve media
Advies over ATEX-classificaties en naleving van TA-Luft en IED-normen
TCO-berekeningen waarmee je de investering intern kunt onderbouwen
Testen op onze eigen testinstallatie onder jouw specifieke procesomstandigheden

Wil je weten welke magneetpomp het beste past bij jouw toepassing? Bekijk ons aanbod via onze merkenpagina of neem direct contact op voor persoonlijk advies.

Veelgestelde vragen

Kan een magneetgedreven pomp droogdraaien zonder schade?

Droogdraaien is bij beide magneetgedreven pomptypen een serieus risico. Zonder vloeistof ontbreekt de smering en koeling van de interne componenten, waaronder de containershell en de lagers, wat kan leiden tot oververhitting en permanente schade aan de magneetkoppeling. Tandwielpompen zijn in dit opzicht iets robuuster dan centrifugaalpompen, maar ook zij mogen niet langdurig droogdraaien. Overweeg droogloopbeveiliging via een stroomwachter of druksensor als de vloeistoftoevoer niet altijd gegarandeerd is.

Wat gebeurt er als ik per ongeluk het verkeerde pomptype kies voor mijn toepassing?

Een verkeerde pompkeuze leidt in de praktijk tot meetbare problemen: een centrifugaalpomp op een viskeuze vloeistof zal overbelast raken, oververhitten en een sterk wisselend debiet leveren, terwijl een tandwielpomp op een waterachtige vloeistof te veel interne lekkage vertoont en volumetrisch inefficiënt wordt. In beide gevallen neemt de slijtage toe en stijgen de onderhoudskosten. Laat de pompkeuze altijd valideren op basis van de volledige procesparameters, inclusief viscositeit, debiet, druk en vloeistofsamenstelling.

Hoe weet ik of mijn vloeistof geschikt is voor een magneetkoppeling met containershell?

De containershell van een magneetkoppeling is doorgaans gemaakt van niet-magnetisch materiaal zoals Hastelloy, RVS of kunststof zoals PEEK of PTFE. De vloeistof moet chemisch compatibel zijn met dit materiaal én mag geen magnetische deeltjes bevatten, omdat die de magneetkoppeling kunnen verstoren of beschadigen. Raadpleeg altijd een gedetailleerd vloeistofblad met pH-waarde, temperatuur, viscositeit en eventuele deeltjesgrootte voordat je een pomptype selecteert.

Is een magneetgedreven pomp ook geschikt voor intermitterend gebruik, of alleen voor continue processen?

Magneetgedreven pompen kunnen zowel continu als intermitterend worden ingezet, maar bij frequent starten en stoppen is het belangrijk dat de pomp altijd gevuld blijft met vloeistof om droogdraaien bij herstart te voorkomen. Tandwielpompen zijn dankzij hun zelfaanzuigende werking iets praktischer bij intermitterend gebruik. Bij centrifugaalpompen is het verstandig om een terugslagklep te plaatsen zodat de vloeistof in de pomp blijft staan tussen de bedrijfscycli door.

Wat zijn de meest voorkomende fouten bij de installatie van een magneetgedreven pomp?

De meest gemaakte installatiefouten zijn: het niet correct uitlijnen van motor en pomp (wat trillingen en vroegtijdige slijtage veroorzaakt), het ontbreken van een inlaatfilter waardoor vaste deeltjes de tandwielen of waaier beschadigen, en het onderschatten van de NPSH-waarde bij centrifugaalpompen waardoor cavitatie optreedt. Daarnaast wordt de magneetkoppeling soms overbelast doordat de pomp buiten zijn werkpuntbereik wordt bedreven. Volg altijd de installatierichtlijnen van de fabrikant en laat de eerste inbedrijfstelling begeleiden door een specialist.

Hoe bereken ik de Total Cost of Ownership (TCO) van een magneetgedreven pomp ten opzichte van een conventionele pomp met asafdichting?

De TCO-berekening omvat aanschafkosten, energieverbruik, onderhoudskosten, kosten van ongeplande stilstand en eventuele kosten voor lekkagebeheersing of milieuincidenten. Hoewel magneetgedreven pompen een hogere aanschafprijs hebben, vallen de onderhoudskosten structureel lager uit doordat de asafdichting als slijtagepunt wegvalt. Bij gevaarlijke media komen daar ook de vermeden kosten voor persoonlijke beschermingsmiddelen, reinigingsacties en boetes bij. PromoTec biedt TCO-berekeningen aan waarmee je deze vergelijking intern concreet kunt onderbouwen.

Kan ik een bestaande pomp met mechanische afdichting vervangen door een magneetgedreven uitvoering zonder het systeem aan te passen?

In veel gevallen is een directe vervanging mogelijk, omdat magneetgedreven pompen vaak dezelfde aansluitafmetingen en flensstandaarden (zoals DIN of ANSI) hebben als conventionele pompen. Wel moet je controleren of de fundatiematen, de aandrijfmotor en de leidingaansluitingen compatibel zijn. Bij de overstap van een centrifugaalpomp met asafdichting naar een magneetgedreven centrifugaalpomp is de aanpassing doorgaans minimaal; bij vervanging door een ander pomptype kunnen aanpassingen aan het systeem nodig zijn.

Nieuws