Waarom is een pomp zonder afdichting betrouwbaarder op de lange termijn?

In industriële omgevingen waar gevaarlijke, corrosieve of milieubelastende vloeistoffen worden verwerkt, is de keuze voor de juiste pomp geen bijzaak. Een pomp zonder afdichting, ook wel een sealless pomp genoemd, elimineert het grootste structurele zwakke punt van conventionele pompen: de mechanische afdichting. Zonder die afdichting verdwijnt het risico op lekkage bij de bron, en daarmee ook een reeks onderhoudskosten, veiligheidsincidenten en ongeplande stilstand. In dit artikel leggen we uit hoe sealless pompen werken, wat de verschillen zijn tussen de beschikbare technologieën, en wanneer een pomp zonder afdichting de slimste keuze is voor uw proces.

Wat is een pomp zonder afdichting precies?

Een pomp zonder afdichting is een pomp waarbij de vloeistofzijde volledig hermetisch afgesloten is van de buitenwereld. Er is geen roterende as die door de pompbehuizing naar buiten komt, en dus ook geen mechanische seal of glandstopping die die doorvoer moet afdichten. De vloeistof blijft te allen tijde opgesloten binnen het pomphuis.

Binnen de categorie sealless pompen zijn er verschillende technologieën beschikbaar. De meest voorkomende zijn magneetgedreven centrifugaalpompen, busmotorpompen (ook wel canned motor pompen genoemd) en hydraulisch gebalanceerde membraanpompen zoals de Wanner Hydra-Cell. Elk van deze typen heeft zijn eigen werkingsprincipe, maar ze delen één fundamenteel kenmerk: de afwezigheid van dynamische mechanische afdichtingen die kunnen slijten, lekken of falen.

Waarom lekken conventionele pompen met afdichting structureel?

Conventionele pompen maken gebruik van een mechanische seal om de roterende as af te dichten. Die seal bestaat uit twee vlakken die onder druk tegen elkaar aanliggen en zo lekkage tegenhouden. In theorie werkt dit prima. In de praktijk is het een continu slijtageproces.

De seal heeft smering nodig, vaak van de vloeistof zelf. Bij agressieve, droge of abrasieve media slijt het afdichtingsoppervlak sneller dan verwacht. Temperatuurwisselingen, drukschommelingen en trillingen versnellen dat proces verder. Het gevolg is voorspelbaar: een seal die na verloop van tijd begint te lekken. Niet als uitzondering, maar als regel. Elke mechanische seal heeft een eindige levensduur, en in processen met gevaarlijke stoffen betekent elke lekkage een veiligheidsrisico, een milieuincident en een kostenpost.

Daar komt bij dat conventionele pompen continu onderhoud vragen. Seals moeten periodiek worden geïnspecteerd, bijgesteld en vervangen. Dat kost tijd, geld en vraagt om geplande stilstand. In de praktijk leidt dit ook tot ongeplande stilstand wanneer een seal onverwacht bezwijkt.

Hoe werkt een magneetgedreven pomp zonder mechanische seal?

Bij een magneetgedreven pomp wordt de waaier niet direct aangedreven via een roterende as die door de pompbehuizing loopt. In plaats daarvan bevindt de waaier zich in een volledig gesloten natte ruimte en wordt deze aangedreven via een magnetische koppeling door de pompwand heen. De elektromotor zit aan de buitenkant en drijft een buitenste magneetring aan. Die trekt via magnetische kracht een binnenste magneetring mee, die op zijn beurt de waaier laat draaien.

Omdat er geen as door de behuizing loopt, is er geen afdichting nodig. De pompbehuizing is volledig gesloten. Lekkage is constructief uitgesloten. Wij leveren onder andere de magneetgedreven turbinepompen van Greenpumps, die bovendien een stabiele en steile pompkarakteristiek hebben. Dat maakt ze bijzonder goed regelbaar, ook bij hogere drukken en kleinere capaciteiten. De magneetgedreven turbinepomp van Greenpumps is leverbaar in roestvast staal en kunststof, en is ook geschikt voor ATEX-toepassingen.

Wat is het verschil tussen een magneetpomp en een busmotorpomp?

Zowel de magneetgedreven pomp als de busmotorpomp zijn sealless centrifugaalpompen, maar hun constructie verschilt wezenlijk. Bij een magneetgedreven pomp zijn de motor en de pomp twee afzonderlijke eenheden die via een magnetische koppeling met elkaar verbonden zijn. Bij een busmotorpomp, ook wel canned motor pomp of busmotorcentrifugaalpomp genoemd, is de elektrische aandrijving volledig geïntegreerd in de pomp. Motor en pomp vormen één hermetisch gesloten geheel.

Dat heeft praktische gevolgen. De busmotorpomp heeft geen externe magneetkoppeling die bij overbelasting kan ontkoppelen. De rotor van de motor draait in de vloeistof zelf, wat extra koeling biedt maar ook specifieke eisen stelt aan de vloeistof. Onze Hermag busmotorpompen voldoen aan de EN-ISO 15783 norm voor centrifugaalpompen zonder afdichtingen en zijn leverbaar conform API 685 en ATEX 2014/34/EU. Ze zijn uitwisselbaar met traditionele chemienormcentrifugaalpompen, wat de overstap naar sealless technologie aanzienlijk vereenvoudigt.

De keuze tussen een magneetpomp en een busmotorpomp hangt af van het medium, de procesomstandigheden en de vereiste veiligheidsnorm. Wij helpen u die keuze objectief te maken, zonder voorkeur voor één specifiek merk.

Waarom zijn sealless pompen betrouwbaarder op de lange termijn?

De betrouwbaarheid van een sealless pomp op de lange termijn is direct terug te voeren op de afwezigheid van slijtende afdichtingsonderdelen. Bij een conventionele pomp is de mechanische seal het onderdeel dat het vaakst faalt en het meeste onderhoud vraagt. Verwijder die seal uit de vergelijking, en een grote bron van ongeplande stilstand verdwijnt mee.

Neem de Wanner Hydra-Cell membraanpomp als voorbeeld. Deze hydraulisch gebalanceerde membraanpomp heeft geen dynamische mechanische afdichtingen en geen andere kwetsbare slijtdelen die direct in contact komen met de vloeistof. De hydraulische balancering van het membraan zorgt voor een gelijkmatige belasting, wat de standtijd aanzienlijk verlengt. De Hydra-Cell kan bovendien vloeistoffen met zwevende vaste deeltjes of gerecyclede vloeistoffen verpompen zonder schade, dankzij de unieke verticale klepconstructie en het slijtvaste membraanontwerp. Dat maakt deze membraanpomp ook geschikt voor corrosieve, abrasieve en niet-smerende vloeistoffen.

Op TCO-niveau vertaalt dit zich in lagere onderhoudskosten, minder vervangende onderdelen, minder stilstand en een langere totale levensduur van de installatie. Dat zijn precies de argumenten waarmee u intern de hogere initiële investering in sealless technologie kunt onderbouwen.

Wanneer is een pomp zonder afdichting de juiste keuze?

Een sealless pomp is de juiste keuze zodra lekkage onaanvaardbaar is. Dat klinkt eenvoudig, maar in de praktijk zijn er meerdere situaties waarin dit speelt:

Gevaarlijke of giftige media: Elke lekkage is een veiligheidsincident. Magneetgedreven pompen en busmotorpompen sluiten dit risico constructief uit.
Milieuregulering: Strengere normen zoals TA-Luft, IED en ATEX 2014/34/EU verplichten aantoonbare reductie van fugitieve emissies. Sealless pompen voldoen hier van nature aan.
Abrasieve of vaste-deeltjes-houdende vloeistoffen: Een hydraulisch gebalanceerde membraanpomp zoals de Wanner Hydra-Cell verwerkt deze vloeistoffen zonder slijtage van afdichtingen, omdat er simpelweg geen afdichtingen zijn die kunnen slijten.
Hoge druk bij kleine capaciteit: Magneetgedreven turbinepompen van Greenpumps zijn bij uitstek geschikt voor werkpunten met een hoge opvoerhoogte en een beperkte capaciteit, waar een centrifugaalpomp instabiel wordt.
Processen met corrosieve of niet-smerende vloeistoffen: Mechanische seals hebben smering nodig. Bij media die dat niet bieden, is een sealless pomp de enige duurzame oplossing.

Wij adviseren u graag over welke sealless technologie het beste past bij uw specifieke procesomstandigheden. Met meer dan 50 jaar ervaring in de (petro)chemie, farmacie en olie- en gassector, en als distributeur van merken zoals Greenpumps, Hermag en Wanner Hydra-Cell, bieden wij objectief selectieadvies en helpen we u de volledige TCO-berekening op te stellen. Neem gerust contact met ons op zodat wij u kunnen helpen ook intern het management van de juiste keuze te overtuigen.

Veelgestelde vragen

Hoe hoog zijn de initiële kosten van een sealless pomp vergeleken met een conventionele pomp?

Een sealless pomp heeft doorgaans een hogere aanschafprijs dan een conventionele pomp met mechanische afdichting. Echter, wanneer u de totale eigendomskosten (TCO) berekent over de volledige levensduur, valt de balans vrijwel altijd in het voordeel van de sealless uitvoering. U bespaart structureel op vervangende seals, geplande onderhoudsstops, ongeplande stilstand en de bijbehorende arbeidskosten. In processen met gevaarlijke media komen daar ook de vermeden kosten van veiligheidsincidenten en milieuboetes bij.

Wat zijn de meest voorkomende fouten bij de selectie van een sealless pomp?

Een veelgemaakte fout is het kiezen van het verkeerde type sealless pomp voor het medium. Zo is een magneetgedreven centrifugaalpomp minder geschikt voor vloeistoffen met abrasieve vaste deeltjes, terwijl een hydraulisch gebalanceerde membraanpomp zoals de Wanner Hydra-Cell daar juist uitstekend voor geschikt is. Een andere veelvoorkomende fout is het onderschatten van de vereisten aan de vloeistof bij busmotorpompen, waarbij de rotor in de vloeistof draait en de vloeistof dus ook koelende eigenschappen moet hebben. Laat u daarom altijd adviseren op basis van uw specifieke procesomstandigheden.

Kan ik mijn bestaande conventionele pomp eenvoudig vervangen door een sealless variant?

In veel gevallen is een directe vervanging goed mogelijk, zeker wanneer u kiest voor busmotorpompen zoals de Hermag-serie, die uitwisselbaar zijn met traditionele chemienormcentrifugaalpompen. De aansluitafmetingen en het hydraulische werkpunt zijn dan vergelijkbaar, waardoor de overstap minimale aanpassingen aan de bestaande installatie vereist. Voor magneetgedreven pompen of membraanpompen kunnen aanpassingen aan leidingwerk of aandrijving nodig zijn; een technische voorbespreking is dan aan te raden.

Hoe onderhoud ik een sealless pomp en hoe vaak is inspectie nodig?

Het grote voordeel van sealless pompen is juist dat het intensieve onderhoud aan mechanische afdichtingen volledig vervalt. Regulier onderhoud beperkt zich tot periodieke inspectie van lagers, controle van de magneetkoppeling (bij magneetgedreven pompen) en het controleren van membranen en kleppen (bij membraanpompen zoals de Hydra-Cell). De onderhoudsintervallen zijn aanzienlijk langer dan bij conventionele pompen, en veel inspecties kunnen worden uitgevoerd zonder de pomp volledig te demonteren.

Zijn sealless pompen ook geschikt voor hoge temperaturen of extreme procesomstandigheden?

Ja, maar de keuze van het type en het materiaal is daarbij bepalend. Magneetgedreven pompen en busmotorpompen zijn leverbaar in uitvoeringen voor verhoogde temperaturen, mits de vloeistof de interne componenten voldoende koelt en de magneetkoppeling niet thermisch overbelast raakt. Voor extreme omstandigheden zoals hoge druk, sterk abrasieve media of zeer hoge temperaturen biedt de hydraulisch gebalanceerde membraanpomp vaak de meest robuuste oplossing. Bespreek uw procesomstandigheden altijd concreet met een specialist om de juiste specificaties te bepalen.

Voldoen sealless pompen automatisch aan ATEX- en TA-Luft-vereisten?

Sealless pompen voldoen van nature aan de eis van nul fugitieve emissies, wat een kernvereiste is binnen normen zoals TA-Luft en de Europese IED-richtlijn. Voor ATEX-toepassingen geldt dat de pomp specifiek gecertificeerd moet zijn conform ATEX 2014/34/EU; niet elke sealless pomp heeft deze certificering standaard. Zowel de Greenpumps magneetgedreven turbinepompen als de Hermag busmotorpompen zijn beschikbaar in ATEX-gecertificeerde uitvoeringen. Controleer altijd de specifieke certificeringsdocumentatie voordat u een pomp inzet in een explosiegevaarlijke omgeving.

Wat moet ik doen als mijn sealless pomp toch onverwacht uitvalt?

Bij magneetgedreven pompen is een veelvoorkomende oorzaak van uitval het ontkoppelen van de magneetkoppeling door overbelasting, droogloop of een geblokkeerde waaier. Dit is een veiligheidsmechanisme, geen defect, en de pomp is doorgaans snel weer operationeel na het verhelpen van de oorzaak. Bij membraanpompen zoals de Hydra-Cell kan een defect membraan of een vastgelopen klep de oorzaak zijn. In beide gevallen geldt: zorg voor een goede procesmonitoring, voorkom droogloop en raadpleeg bij aanhoudende problemen de leverancier voor een grondige diagnose.

Nieuws