+31 (0)35 628 22 80 | Industriële pompen en dempers 
Wat zijn agressieve vloeistoffen en waarom zijn ze gevaarlijk om te verpompen?
Agressieve vloeistoffen is een brede term die verwijst naar media die door hun chemische of fysische eigenschappen bijzondere risico’s met zich meebrengen. Denk aan sterk corrosieve zuren zoals zoutzuur of zwavelzuur, toxische oplosmiddelen, ontvlambare koolwaterstoffen, explosieve chemicaliën en vloeistoffen met vaste deeltjes die slijtage veroorzaken. In de (petro)chemie, farmacie en olie- en gassector zijn dit geen uitzonderingen, maar dagelijkse processtromen.
Het gevaar bij het verpompen van deze media zit in de combinatie van twee factoren. Ten eerste zijn de vloeistoffen zelf schadelijk voor mens, materiaal en milieu. Ten tweede zijn conventionele pompen met mechanische asafdichtingen structureel gevoelig voor lekkage. Slijtage, temperatuurwisselingen en drukschommelingen tasten de afdichting aan, waardoor gevaarlijke stoffen vrijkomen. Zelfs een minimale lekkage van een toxische of ontvlambare vloeistof kan leiden tot een veiligheidsincident, milieuschade of een kostbare ongeplande stilstand.
Daarnaast kunnen sommige agressieve vloeistoffen kristalliseren bij contact met lucht of vocht, waardoor vaste deeltjes ontstaan die pomponderdelen beschadigen. Vloeistoffen met zwevende vaste deeltjes stellen extra eisen aan de pompconstructie: niet elke pomp is bestand tegen de slijtage die dit veroorzaakt.
Welke regelgeving geldt voor het verpompen van gevaarlijke vloeistoffen?
Voor HSE-managers en Process Safety Engineers is regelgeving geen abstracte achtergrond, maar een dagelijkse operationele realiteit. De drie meest relevante kaders voor het verpompen van gevaarlijke vloeistoffen zijn TA-Luft, de Industrial Emissions Directive (IED) en de ATEX-richtlijn 2014/34/EU.
TA-Luft is de Duitse technische instructie voor luchtkwaliteit, maar geldt in de praktijk als Europese referentienorm voor fugitieve emissies. De richtlijn stelt strikte eisen aan de maximaal toegestane emissies van vluchtige organische stoffen en andere gevaarlijke componenten vanuit pompen en afsluiters. Pompen met mechanische afdichtingen voldoen hier steeds moeilijker aan naarmate de regelgeving wordt aangescherpt.
De IED verplicht industriële installaties om de beste beschikbare technieken (BBT) toe te passen voor het beperken van emissies. Sealless pomptechnologie, zoals de membraanpomp of de busmotorpomp, wordt in dit kader steeds vaker aangemerkt als de aangewezen oplossing voor processen met gevaarlijke media.
ATEX 2014/34/EU regelt de eisen voor apparatuur die wordt ingezet in explosieve atmosferen. Pompen die in ATEX-zones worden gebruikt, moeten aantoonbaar voldoen aan de geldende classificatie. Wij leveren pompen die conform ATEX zijn gecertificeerd, waaronder de Hermag busmotorpompen die zijn goedgekeurd voor gebruik in explosieve atmosferen (Ex II G Ex d IIc T4).
Wie nu nog wacht met de overstap naar emissievrije pomptechnologie, loopt het risico bij de volgende audit niet te kunnen aantonen dat de installatie voldoet aan de geldende normen. Neem gerust contact op voor een vrijblijvend adviesgesprek over de juiste pomptechnologie voor uw situatie.
Wat is het verschil tussen magneetgedreven pompen, busmotorpompen en membraanpompen?
Alle drie de pomptypen zijn sealless en daarmee structureel lekvrij, maar ze werken volgens een fundamenteel ander principe en zijn elk geschikt voor andere toepassingen. De keuze tussen een magneetgedreven pomp, een busmotorpomp of een membraanpomp hangt af van het medium, de procesomstandigheden en de vereiste druk en capaciteit.
Magneetgedreven pompen
Bij magneetgedreven pompen drijft een externe magneetkoppeling de waaier aan zonder dat er een mechanische verbinding door de pompwand loopt. Er is geen asafdichting nodig, waardoor lekkage structureel wordt uitgesloten. Onze Greenpumps turbinepompen zijn magneetgedreven en bieden een stabiele, steile karakteristiek die ze bijzonder goed regelbaar maakt. Ze zijn geschikt voor hogere drukken bij kleine capaciteiten en kunnen tot 20% gasinsluitingen verpompen. Beschikbaar in roestvast staal, PP en PVDF voor corrosieve media.
Busmotorpompen (canned motor pompen)
De busmotorpomp gaat een stap verder: de elektrische motor is volledig geïntegreerd in de pomp, zodat er geen enkele roterende as naar buiten treedt. De vloeistof koelt en smeert de motor van binnenuit, waardoor smeerolie overbodig is. Dit resulteert in een dubbele insluiting van de vloeistof, een compactere installatie en significant minder onderdelen. Onze Hermag busmotorpompen voldoen aan EN-ISO 15783 en zijn leverbaar conform API 685. Busmotorpompen die wij meer dan 30 jaar geleden hebben geleverd, zijn vandaag de dag nog altijd in bedrijf. Dat zegt alles over de levensduur en de werkelijke kostprijs van deze technologie.
Membraanpompen
De membraanpomp werkt volgens een volledig ander principe: een flexibel membraan verplaatst de vloeistof zonder dat er roterende onderdelen in contact komen met het medium. Dit maakt de membraanpomp bij uitstek geschikt voor agressieve, abrasieve of viskeuze vloeistoffen met vaste deeltjes. De Wanner Hydra-Cell membraanpompen die wij leveren, zijn hydraulisch gebalanceerd en kunnen vrijwel elke vloeistof verpompen, inclusief corrosieve, niet-smerende en gerecyclede media, tot drukken van 345 barg. De afwezigheid van dynamische mechanische afdichtingen en andere kwetsbare slijtdelen maakt deze pompen uitermate betrouwbaar in zware processen. Meer informatie over ons volledige aanbod vindt u op promotec.nl.
Hoe kies je de juiste sealless pomp voor jouw procesomstandigheden?
De juiste keuze begint bij een grondige analyse van het medium en de procesomstandigheden. Stel jezelf de volgende vragen:
- Wat zijn de eigenschappen van de vloeistof? Is het corrosief, toxisch, ontvlambaar, abrasief of bevat het vaste deeltjes? Voor vloeistoffen met vaste deeltjes is een membraanpomp zoals de Wanner Hydra-Cell de meest robuuste keuze.
- Welke druk en capaciteit zijn vereist? Turbinepompen zijn sterk bij hoge druk en lage capaciteit. Busmotorpompen en membraanpompen zijn geschikt voor hogere drukken en zwaardere procesomstandigheden.
- In welke ATEX-zone wordt de pomp geplaatst? Niet elke pomp is gecertificeerd voor gebruik in explosieve atmosferen. Controleer altijd de ATEX-classificatie van de gekozen pomp.
- Welke materialen zijn chemisch bestand tegen het medium? Roestvast staal, PP, PVDF en exotische legeringen bieden elk een ander beschermingsniveau tegen corrosie.
- Wat zijn de temperatuureisen? Metalen pompen zijn inzetbaar van -100°C tot +350°C; kunststof pompen zijn geschikt voor media tussen -20°C en +70°C.
Wij adviseren altijd op basis van de specifieke procesomstandigheden van de klant. Onze eigen testinstallatie biedt bovendien de zekerheid dat de gekozen pomp daadwerkelijk presteert zoals verwacht, voordat deze in het proces wordt geïnstalleerd.
Wat zijn de totale kosten van sealless pompen vergeleken met conventionele pompen?
De initiële aanschafprijs van een sealless pomp ligt doorgaans hoger dan die van een conventionele pomp met mechanische afdichting. Dat is een feit. Maar wie de totale eigendomskosten (TCO) over de volledige levensduur berekent, komt tot een heel andere conclusie.
Conventionele pompen met asafdichtingen vergen regelmatig onderhoud aan de afdichting zelf, die door slijtage, corrosie of drukwisselingen periodiek vervangen moet worden. Elke onderhoudsbeurt betekent stilstand, arbeidskosten en materiaalkosten. Bovendien brengen lekkages directe kosten met zich mee: verlies van product, reinigingskosten, mogelijke boetes bij milieu-incidenten en in het ergste geval schade aan mensen of installaties.
Sealless pompen elimineren deze kostenposten grotendeels. Busmotorpompen hebben aanzienlijk minder onderdelen dan conventionele pompen, waardoor onderhoud sterk wordt vereenvoudigd. Membraanpompen zoals de Wanner Hydra-Cell hebben geen dynamische mechanische afdichtingen of andere kwetsbare slijtdelen, wat de onderhoudsfrequentie drastisch verlaagt. En de levensduur van deze pompen is aantoonbaar lang: wij komen nog altijd busmotorpompen tegen die wij meer dan 30 jaar geleden hebben geleverd en die nog altijd in bedrijf zijn.
Wij helpen graag bij het opstellen van een volledige TCO-berekening, inclusief onderhoudskosten, downtime en lekkagegerelateerde risico’s. Zo beschik je over de onderbouwing die nodig is om de investering intern te rechtvaardigen.
Hoe onderhoud je lek- en emissievrije pompen om storingen te voorkomen?
Een van de grootste voordelen van sealless pompen is dat het onderhoud aanzienlijk eenvoudiger en minder frequent is dan bij conventionele pompen. Toch is preventief onderhoud ook bij deze pompen essentieel om de bedrijfszekerheid op lange termijn te garanderen.
Voor busmotorpompen geldt dat de vloeistof zelf de motor koelt en smeert. Dit betekent dat de vloeistofstroom door de pomp altijd gewaarborgd moet zijn: droogloop is de grootste vijand van een busmotorpomp. Controleer regelmatig of de aanvoer van vloeistof ononderbroken is en of de procesomstandigheden binnen de specificaties van de pomp vallen.
Voor magneetgedreven pompen is het belangrijk om te controleren of de magneetkoppeling intact is en of er geen vaste deeltjes in de vloeistof aanwezig zijn die de lagers kunnen beschadigen. De Greenpumps turbinepompen zijn voorzien van een modulair cartridge-ontwerp, waardoor onderhoud snel en eenvoudig kan worden uitgevoerd zonder speciaal gereedschap.
Voor de membraanpomp, zoals de Wanner Hydra-Cell, is het membraan het meest kritische onderdeel. Periodieke inspectie van het membraan en de kleppen voorkomt onverwachte uitval. Omdat de Hydra-Cell geen dynamische mechanische afdichtingen heeft, vallen de meest voorkomende onderhoudsoorzaken bij andere pompen hier simpelweg weg.
Wij verzorgen niet alleen de levering van pompen, maar ook de volledige service, reparatie en revisie. Het overgrote deel van de pompen die wij leveren, wordt ook door ons onderhouden. Dat is geen toeval: het is de manier waarop wij de belofte van maximale bedrijfszekerheid waarmaken.
Veelgestelde vragen
Kan een sealless pomp ook worden ingezet voor vloeistoffen met een hoge viscositeit?
Ja, maar de keuze van het pomptype is hierbij cruciaal. Membraanpompen zoals de Wanner Hydra-Cell zijn bij uitstek geschikt voor viskeuze media, omdat het membraanprincipe onafhankelijk werkt van de vloeibaarheid van het medium. Magneetgedreven turbinepompen zijn minder geschikt voor sterk viskeuze vloeistoffen, omdat de weerstand in het systeem de efficiëntie negatief beïnvloedt. Geef bij je pompkeuze altijd de viscositeit op, zodat het juiste pomptype en de juiste motorspecificaties kunnen worden bepaald.
Wat gebeurt er als een membraanpomp of busmotorpomp toch uitvalt? Hoe snel kan de productie worden hervat?
Dankzij het modulaire ontwerp van sealless pompen is de hersteltijd bij uitval doorgaans aanzienlijk korter dan bij conventionele pompen. De Greenpumps turbinepompen beschikken over een cartridge-ontwerp waarmee onderhoud zonder speciaal gereedschap kan worden uitgevoerd. Voor busmotorpompen en membraanpompen geldt dat het beperkte aantal slijtdelen de diagnose en reparatie vereenvoudigt. Wij bieden bovendien een volledige serviceorganisatie voor reparatie en revisie, zodat de downtime tot een minimum wordt beperkt.
Is het mogelijk om een bestaande conventionele pomp te vervangen door een sealless variant zonder grote aanpassingen aan de installatie?
In veel gevallen is een directe vervanging mogelijk, maar dit hangt af van de afmetingen, de aansluitingen en de procesomstandigheden van de bestaande installatie. Sealless pompen zijn verkrijgbaar in standaard aansluitingsmaten conform DIN en ANSI, wat de retrofit in de meeste gevallen vergemakkelijkt. Het is wel aan te raden om bij een vervanging ook de leidingdimensionering en de NPSH-waarden opnieuw te beoordelen. Wij adviseren graag over de meest geschikte vervangingsoptie op basis van de tekeningen en specificaties van de bestaande installatie.
Hoe weet ik zeker dat de gekozen pomp bestand is tegen het specifieke chemische medium in mijn proces?
De chemische bestendigheid van een pomp wordt bepaald door de materialen van de natdelen: het pomplichaam, de waaier, de kleppen en de afdichtingen. Wij maken gebruik van gevalideerde chemische bestendigheidstabellen en adviseren op basis van de exacte samenstelling van het medium, inclusief concentratie, temperatuur en eventuele bijmenging van andere stoffen. Voor twijfelgevallen of bijzondere media biedt onze eigen testinstallatie de mogelijkheid om de pompkeuze praktisch te valideren voordat de pomp in het proces wordt geïnstalleerd.
Welke documentatie heb ik nodig om aan te tonen dat mijn pompinstallatie voldoet aan TA-Luft en ATEX-eisen bij een audit?
Voor een audit moet je kunnen aantonen dat de geïnstalleerde pompen zijn gecertificeerd conform de geldende normen, inclusief de bijbehorende conformiteitsverklaringen en technische documentatie. Voor ATEX-zones is een EG-typeonderzoekscertificaat vereist met de juiste apparaatgroep en temperatuurklasse, zoals de Ex II G Ex d IIc T4-certificering van de Hermag busmotorpompen. Voor TA-Luft-naleving is het aan te raden om de emissieklasse van de pomp schriftelijk te laten bevestigen door de fabrikant. Wij leveren standaard de volledige technische documentatie mee en ondersteunen klanten desgewenst bij de voorbereiding van audits.
Zijn sealless pompen ook geschikt voor processen waarbij de vloeistof niet continu stroomt, zoals bij batch-processen?
Ja, maar het pomptype moet zorgvuldig worden afgestemd op het intermitterende karakter van het proces. Membraanpompen zijn van nature goed geschikt voor batch-toepassingen, omdat ze ook bij lage doorstroomsnelheden en frequente start-stopsituaties betrouwbaar functioneren. Busmotorpompen vereisen extra aandacht bij intermitterend gebruik, omdat de vloeistofstroom de motor koelt: bij langdurige stilstand zonder vloeistof in het systeem kunnen oververhittingsproblemen optreden. Bespreek het processchema altijd vooraf, zodat de pomp correct kan worden geconfigureerd voor jouw specifieke bedrijfscyclus.
Hoe begin ik met het selectieproces als ik nog nooit eerder met sealless pompen heb gewerkt?
De beste eerste stap is het verzamelen van de basisgegevens van je proces: de aard en samenstelling van het medium, de vereiste capaciteit en druk, de procestemperatuur, de ATEX-zoneclassificatie en eventuele bijzondere eigenschappen zoals abrasiviteit of vaste deeltjes. Met deze informatie kunnen wij een gerichte pompadvies opstellen en de meest geschikte technologie voorstellen. Dankzij onze testinstallatie kun je de geselecteerde pomp bovendien praktisch laten valideren voordat je een definitieve investeringsbeslissing neemt, wat het risico van een verkeerde keuze volledig elimineert.
Gerelateerde artikelen
- Hoe test je of een pomp bestand is tegen jouw specifieke procesomstandigheden?
- Hoe bereid je je voor op een milieu-audit van pompinstallaties?
- Waarom zijn asafdichtingen zo’n veelvoorkomende bron van lekkage?
- Wat is het verschil tussen een lekvrije pomp en een gewone industriële pomp?
- Hoe bereken je de totale kosten van een industriële pomp?